Chcesz nauczyć się obsługi komputera i stron internetowych za pomocą NVDA? Ta strona jest jednocześnie przewodnikiem oraz praktycznym miejscem do ćwiczeń dla osób niewidomych i słabowidzących.
Znajdziesz tutaj najważniejsze skróty klawiszowe NVDA oraz przykładowe elementy stron internetowych, na których możesz od razu sprawdzić ich działanie. Możesz ćwiczyć poruszanie się po nagłówkach, linkach, tabelach, polach edycji, polach wyboru, przyciskach i formularzach.
Nie musisz obawiać się, że coś zepsujesz. To jest piaskownica NVDA – miejsce stworzone specjalnie do nauki, eksperymentowania i samodzielnego testowania programu odczytu ekranu.
NVDA (NonVisual Desktop Access) to bezpłatny program odczytu ekranu dla systemu Windows, przeznaczony przede wszystkim dla osób niewidomych i słabowidzących. Umożliwia bezwzrokową obsługę komputera za pomocą syntezatora mowy oraz monitora brajlowskiego.
Za pomocą NVDA można korzystać z internetu, poczty elektronicznej, dokumentów, aplikacji Windows oraz wielu innych programów. NVDA odczytuje tekst i informacje pojawiające się na ekranie, a odpowiednie skróty klawiszowe pozwalają szybko poruszać się pomiędzy poszczególnymi elementami.
Oficjalna strona programu NVDA
Jeżeli nie masz jeszcze programu NVDA lub chcesz skorzystać z gotowego środowiska do nauki i pracy, przygotowaliśmy własną konfigurację programu NVDA z zestawem ośmiu wybranych dodatków.
Instalację można uruchomić jako przenośną kopię NVDA, np. bezpośrednio z pendrive'a, albo wykorzystać ją do zainstalowania skonfigurowanej wersji programu na komputerze.
Przed rozpoczęciem pracy zachęcamy do przeczytania przygotowanej przez nas dokumentacji. Znajduje się w niej opis wszystkich ośmiu dodatków zawartych w instalacji, a także instrukcja tworzenia kopii przenośnej oraz instalacji NVDA na komputerze.
Pobierz przygotowaną przez LUMEN kopię NVDA
Przeczytaj opis instalacji i dodatków do NVDA
Jeżeli korzystasz już z własnej instalacji NVDA, możesz od razu przejść do znajdujących się poniżej ćwiczeń.
Najlepszym sposobem nauki NVDA jest praktyka. Dlatego dalsza część tej strony została przygotowana tak, aby można było od razu wykonywać opisane ćwiczenia.
Czytasz o nawigacji po nagłówkach? Na tej stronie znajdują się nagłówki różnych poziomów. Uczysz się obsługi tabel? Poniżej znajdziesz prawdziwą tabelę. Chcesz sprawdzić pola edycji, przyciski, pola wyboru lub listy rozwijane? Każdy z tych elementów możesz odnaleźć i obsłużyć za pomocą NVDA.
Eksperymentuj. Używaj skrótów, przechodź do kolejnych elementów i sprawdzaj, co mówi NVDA. Właśnie do tego służy ta strona.
Zacznijmy od najprostszej nawigacji. Strzałka w dół pozwala przechodzić przez kolejne fragmenty treści, natomiast strzałka w górę pozwala wrócić do poprzedniego fragmentu.
Teraz spróbuj nacisnąć literę H. NVDA powinien przejść do następnego nagłówka. Naciśnij Shift + H, aby wrócić do poprzedniego nagłówka.
Właśnie wykonałeś jedno z podstawowych ćwiczeń z obsługi stron internetowych za pomocą NVDA.
Nagłówki porządkują zawartość strony i są jednym z najważniejszych elementów ułatwiających osobie niewidomej szybkie odnalezienie potrzebnych informacji.
Nagłówki mogą mieć poziomy od 1 do 6. Nagłówek poziomu 1 jest zazwyczaj głównym tytułem strony, a kolejne poziomy służą do dzielenia treści na sekcje i podsekcje.
NVDA pozwala przechodzić bezpośrednio do nagłówków określonego poziomu. Naciśnięcie cyfry od 1 do 6 powoduje przejście do następnego nagłówka danego poziomu. Dodanie klawisza Shift pozwala poruszać się w przeciwnym kierunku.
Poniższa tabela zawiera wybrane skróty przydatne podczas bezwzrokowego przeglądania stron internetowych za pomocą programu NVDA.
| Skrót klawiszowy | Funkcja |
|---|---|
| H | Następny nagłówek |
| Shift + H | Poprzedni nagłówek |
| 1–6 | Następny nagłówek wybranego poziomu |
| K | Następny link |
| B | Następny przycisk |
| F | Następne pole formularza |
| E | Następne pole edycji |
| X | Następne pole wyboru |
| T | Następna tabela |
| L | Następna lista |
| NVDA + Spacja | Przełączanie pomiędzy trybem nawigacji i trybem edycji |
Podczas korzystania ze stron internetowych NVDA może pracować w różnych trybach. Dwa podstawowe to tryb nawigacji oraz tryb edycji.
Tryb nawigacji służy przede wszystkim do przeglądania zawartości strony. W tym trybie pojedyncze litery mogą pełnić funkcję skrótów. Przykładowo H przechodzi do nagłówka, B do przycisku, a T do tabeli.
Tryb edycji pozwala korzystać z elementów wymagających wpisywania tekstu, takich jak pola wyszukiwania, formularze czy pola do wpisania wiadomości.
Między trybem nawigacji i trybem edycji można przełączać się za pomocą NVDA + Spacja.
Poniższe ćwiczenia pozwalają sprawdzić najczęściej spotykane elementy stron internetowych. Wykonuj polecenia i obserwuj komunikaty wypowiadane przez NVDA.
Do następnego pola edycji możesz przejść, naciskając literę E. Po wejściu do pola spróbuj wpisać dowolny tekst.
Jeżeli chcesz ręcznie przełączyć tryb edycji i nawigacji, użyj NVDA + Spacja.
Do pola wyboru można przejść za pomocą litery X. Naciśnij Spację, aby zaznaczyć lub odznaczyć wybrane pole.
Poniżej znajduje się przykładowa lista rozwijana. Po przejściu do niej możesz rozwinąć listę za pomocą Alt + strzałka w dół, poruszać się po opcjach strzałkami i zatwierdzić wybór klawiszem Enter.
Przyciski są jednym z najczęściej spotykanych elementów stron internetowych. Mogą służyć między innymi do zatwierdzania formularza, wysyłania wiadomości, logowania lub wykonywania innych operacji.
Naciśnij literę B, aby przejść do następnego przycisku. Kombinacja Shift + B pozwala wrócić do poprzedniego.
Poniżej znajduje się tabela składająca się z trzech kolumn i trzech wierszy.
Zadanie 1: naciśnij literę T, aby odnaleźć tabelę.
Zadanie 2: przytrzymaj klawisze Ctrl + Alt i używaj strzałek, aby poruszać się pomiędzy komórkami.
Spróbuj dotrzeć do prawego dolnego rogu tabeli, a następnie wrócić do lewego górnego rogu.
| Lewy górny róg | Pierwszy wiersz, środkowa kolumna | Prawy górny róg |
| Drugi wiersz, lewa kolumna | Środek tabeli | Drugi wiersz, prawa kolumna |
| Lewy dolny róg | Trzeci wiersz, środkowa kolumna | Prawy dolny róg |
Linki są kolejnym podstawowym elementem stron internetowych. Naciśnij literę K, aby przejść do następnego linku. Kombinacja Shift + K pozwala przejść do poprzedniego.
Przejdź do przykładowego formularza
Podstawą bezwzrokowej obsługi komputera jest sprawne korzystanie z klawiatury. NVDA posiada tryb pomocy klawiatury, który pozwala sprawdzić działanie poszczególnych klawiszy i skrótów bez wykonywania przypisanych do nich poleceń.
Aby włączyć lub wyłączyć ten tryb, naciśnij NVDA + 1.
Domyślnym klawiszem NVDA jest Insert. W przygotowanej przez LUMEN konfiguracji NVDA można również wygodnie korzystać z klawisza Caps Lock jako klawisza NVDA.
Jeżeli korzystasz z naszej gotowej konfiguracji znajdującej się na początku tej strony, możesz od razu wykorzystać ją do wykonywania opisanych tutaj ćwiczeń.
Możliwości NVDA można rozszerzać za pomocą dodatków. Pozwalają one dodawać nowe funkcje, usprawniać obsługę wybranych programów oraz dostosowywać środowisko pracy do indywidualnych potrzeb użytkownika.
Przygotowana przez LUMEN instalacja NVDA zawiera osiem wybranych dodatków. Ich działanie oraz sposób korzystania z nich opisaliśmy w dokumentacji dołączonej do konfiguracji.
Zobacz opis dodatków znajdujących się w naszej konfiguracji NVDA
Podczas bezwzrokowej obsługi komputera przydatne są również standardowe skróty klawiszowe systemu Windows.
| Skrót klawiszowy | Funkcja |
|---|---|
| Win + D | Przejście do pulpitu |
| Win + E | Otwarcie Eksploratora plików |
| Alt + Tab | Przełączanie pomiędzy otwartymi programami |
| Alt + F4 | Zamknięcie aktywnego programu lub okna |
NVDA może przekazywać informacje nie tylko za pomocą syntezatora mowy, ale również poprzez monitor brajlowski. Dzięki temu osoba niewidoma może odczytywać informacje z komputera w brajlu i korzystać z przycisków monitora brajlowskiego do nawigacji.
Połączenie programu NVDA z monitorem brajlowskim może być szczególnie przydatne podczas pracy z tekstem, dokumentami, pocztą elektroniczną, stronami internetowymi oraz w profesjonalnym stanowisku pracy osoby niewidomej.
Monitory brajlowskie Papenmeier wyposażone w listwę Easy-Access-Bar (EAB) oferują dodatkowy sposób sterowania komputerem. Ruchy listwy nawigacyjnej mogą być wykorzystywane do wykonywania poleceń i skrótów klawiszowych.
Możliwości listwy Easy-Access-Bar można dodatkowo rozszerzyć za pomocą dodatku EAB Extender dla NVDA, który pozwala przypisywać własne skróty klawiszowe do ruchów listwy i dostosować jej działanie do sposobu pracy użytkownika.
Dowiedz się więcej o EAB Extender dla NVDA
Jeżeli powyższe ćwiczenia okazały się przydatne i chcesz nauczyć się więcej, prowadzimy indywidualne szkolenia z NVDA oraz bezwzrokowej obsługi komputera.
Szkolenie może obejmować podstawy obsługi programu odczytu ekranu, poruszanie się po systemie Windows, korzystanie z internetu, poczty elektronicznej, formularzy, dokumentów oraz pracę z monitorem brajlowskim.
Zapraszamy do kontaktu z LUMEN.